🔴 पत्रकारितेचे भीष्माचार्य अविनाशराव देशपांडे हसनाळकर अमृत महोत्सवी ८० व्या वर्षात पदार्पण

🔴 पत्रकारितेचे भीष्माचार्य अविनाशराव देशपांडे हसनाळकर अमृत महोत्सवी ८०व्या वर्षात; देगलूरच्या पत्रकारितेचा इतिहास ज्यांच्या लेखणीशिवाय अपूर्ण!

शिवगर्जना न्यूज

देगलूर प्रतिनिधी

देगलूर नगरीतील पत्रकारिता आणि शैक्षणिक क्षेत्राचा इतिहास लिहायचा झाला, तर त्याचे पहिले पान मा. श्री. अविनाशराव देशपांडे हसनाळकर यांच्या नावानेच सुरू होते, असे म्हटले तरी अतिशयोक्ती ठरणार नाही. आपल्या रोखठोक लेखणीने, निर्भीड विचारांनी आणि सत्याची कास धरत तब्बल पाच दशके पत्रकारितेची सेवा करणारे देगलूर पत्रकारितेचे भीष्माचार्य आज आपल्या आयुष्याच्या अमृत महोत्सवी ८०व्या वर्षात पदार्पण करीत आहेत. हा क्षण केवळ त्यांच्या कुटुंबीयांसाठी नव्हे, तर संपूर्ण देगलूरकरांसाठी अभिमानाचा आहे.

शिक्षण आणि शिक्षकीचा वारसा…

अविनाशरावांचे कार्य केवळ पत्रकारितेपुरते मर्यादित नाही. ज्या काळात शिक्षणाची साधने अत्यंत तुटपुंजी होती, त्या काळात त्यांनी जिद्द, मेहनत आणि चिकाटीच्या जोरावर आपले शिक्षण पूर्ण केले.

त्यांचे प्राथमिक शिक्षण पाचवीपर्यंत हैदराबाद येथील विवेक वर्धिनी विद्यालयात झाले. त्यानंतर सहावी ते दहावीपर्यंतचे शिक्षण देगलूर येथील मानव्य विकास विद्यालयात झाले. पुढे सोलापूर येथील डी.ए.व्ही. कॉलेजमधून बी.ए.पर्यंतचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर उस्मानिया विद्यापीठ, हैदराबाद येथे त्यांनी एम.ए. (जिऑग्राफी)चे शिक्षण घेतले.

शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी मानव्य विकास विद्यालयात शिक्षक म्हणून एक वर्ष अत्यंत निष्ठेने कार्य केले. मुख्याध्यापक उत्पात सर यांच्या कार्यकाळात त्यांनी विद्यार्थ्यांना केवळ विषयाचे ज्ञान दिले नाही, तर संस्कार, शिस्त, मूल्ये आणि जीवन जगण्याची दिशा देण्याचे काम केले. वर्गातील त्यांचा प्रत्येक धडा हा विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाला आकार देणारा ठरला.

शिक्षकीतून पत्रकारितेकडे…

मानव्य विकास विद्यालयातील स्थिर नोकरीचा मार्ग सोडून त्यांनी सत्याचा आवाज बनण्यासाठी पत्रकारितेची वाट निवडली.

तो काळ आजच्या डिजिटल युगापेक्षा पूर्णपणे वेगळा होता. आज बातमी क्षणात मोबाईलवरून व्हायरल होते. हातात मोबाईल, इंटरनेट, व्हॉट्सॲप, फेसबुक आणि सोशल मीडिया आहे. मात्र पन्नास वर्षांपूर्वी ना मोबाईल होता, ना इंटरनेटचा आधार!

हातात होती ती केवळ शाईची लेखणी आणि मनात होती सत्यासाठीची आग.

रात्रंदिवस मेहनत करून, सायकलवरून गावोगावी फिरून, प्रसंगी पायपीट करून बातम्या गोळा करणे, त्यांची सत्यता पडताळणे आणि त्या बातम्या वृत्तपत्रांपर्यंत पोहोचवणे, हा त्या काळातील पत्रकारितेचा खडतर प्रवास होता.

हा पत्रकारितेचा यज्ञ अविनाशरावांनी एक-दोन वर्षे नव्हे, तर अखंड पन्नास वर्षे आपल्या निष्ठेने आणि प्रामाणिकपणे सुरू ठेवला. दैनिक तरुण भारत, लोकसत्ता, लोकपत्र यांसह अनेक राष्ट्रीय व नामांकित दैनिकांमधून त्यांच्या लेखणीने देगलूर आणि परिसरातील प्रश्नांना राज्याच्या पटलावर स्थान मिळवून दिले.

वटणीवर आणणारी निर्भीड लेखणी!

अविनाशरावांची लेखणी कधीच कोणाची बटीक झाली नाही. सत्तेच्या दबावापुढे न झुकता आणि कोणत्याही आमिषाला बळी न पडता त्यांनी सत्याची बाजू कायम जपली. समोर आमदार असो वा खासदार, अधिकारी असो वा पदाधिकारी, कलेक्टर असो वा तहसीलदार—चुकीला चूक म्हणण्याची आणि अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवण्याची धमक त्यांच्या लेखणीत कायम राहिली.

गोरगरिबांचा कैवारी, वंचितांचा आवाज, अन्यायाविरुद्धचा लढवय्या आणि सत्याचा निर्भीड पत्रकार अशी त्यांची ओळख आजही देगलूरच्या जनमानसात कायम आहे.

ज्ञानदानापासून लोकजागृती पर्यंतचा प्रवास…

प्राध्यापक ते पत्रकार असा त्यांचा प्रवास केवळ एका व्यक्तीच्या जीवनाचा प्रवास नाही; तो देगलूरच्या सामाजिक, शैक्षणिक आणि पत्रकारितेच्या जडणघडणीचा एक महत्त्वपूर्ण अध्याय आहे.

काळ बदलला, तंत्रज्ञान बदलले, पत्रकारितेची साधने बदलली, पिढ्या बदलल्या; मात्र अविनाशरावांचा ताठ कणा, निर्भीड विचार आणि रोखठोक लेखणीचा बाणा आजही कायम आहे.

अशा या देगलूर पत्रकारितेचे भीष्माचार्य, ज्येष्ठ मार्गदर्शक आणि सत्याच्या वाटेवर अखंड चालणाऱ्या पत्रकारितेच्या दीपस्तंभास त्यांच्या अमृत महोत्सवी ८०व्या वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक कोटी कोटी मंगलमय शुभेच्छा!

ईश्वर त्यांना उत्तम आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि समाजाला मार्गदर्शन करण्यासाठी सदैव ऊर्जा देवो, हीच मनःपूर्वक सदिच्छा!

वरिष्ठ पत्रकार रामचंद्र भंडरवार

तसेच “शिवगर्जना न्यूज” परिवार